Srpski intelektualci Guteresu: Pod hitno zaustaviti maltretiranje Karadžića

 

Zbog torture kojoj je u britanskom zatvoru izložen prvi predsjednik Republike Srpske Radovan Karadžić, 120 intelektualaca iz Srbije i Republike Srpske uputilo je pismo i apel generalnom sekretaru UN Antoniju Guteresu, zahtijevajući da se maltretiranje pod hitno zaustavi.

Traže da se Karadžiću što prije promijeni mjesto služenja kazne, zbog grubo narušenih ljudskih i zatvorskih prava, kao i zbog opasnosti da se sadašnji tretman odrazi na njegovo zdravlje, ali i da mu se život dovede u opasnost.

Bez prava na susrete sa porodicom i pravnim timom, bez mogućnosti da koristi računar ili lampu, bez mogućnosti da mu se uplaćuje novac za hranu ili telefon, u potpunoj izolaciji, izložen psihičkom maltretiranju – tako izgledaju ljudska prava koja je Velika Britanija omogućila Radovanu Karadžiću, u zatvoru na ostrvu Vajt. Tačnije, tako izgleda odsustvo svih ljudskih i zatvorskih prava.

Da se nešto čudno dešava, svjedoči i Milorad Kojić, direktor Republičkog centra za istraživanje rata i ratnih zločina, koji je naprasno izgubio komunikaciju sa Karadžićem.

– Prvi predsjednik Republike Srpske u kontinuitetu me je zvao bez ikakvih problema. U jednom trenutku je ta komunikacija stala. Naravno, i u mom kontaktu sa porodicom gospodina Karadžića, mi je rečeno da su mu sve kartice oduzete, mogućnost bilo kakvog privatnog kontakta i sa porodicom i sa prijateljima, a u toj sam grupi bio i ja – kaže Kojić.

Da je Karadžić žrtva nehumanog postupanja i da su mu uskraćena čak i prava koja je ranije imao u zatvorskoj jedinici u Hagu, navodi se u pismu generalnom sekretaru Ujedinjenih nacija sa pratećim „Apelom za pomoć i akciju spasavanja Karadžićevog života i dostojanstva“. U apelu se traži da se mjesto izdržavanja kazne pod hitno promijeni, jer Karadžića tretiraju kao britanskog zatvorenika, što on nije.

– /Tržimo/ da poništi Odluku o hitnom i bez odlaganja prebacivanju g. Karadžića u Veliku Britaniju i naredi da se donese nova odluka o transferu zatvorenika u skladu sa standardnim minimalnim pravilima Ujedinjenih nacija za postupanje sa zatvorenicima (Nelson Mandela), a prvenstveno njeno pravilo 59, odnosno odluka o premještaju na lokaciju najbližu njegovom prebivalištu – piše u apelu.

Ukoliko se Karadžiću bilo šta desi, za to će odgovornost direktno snositi britanska Vlada, rekao je Karadžićev pravni zastupnik, Goran Petronijević. Ovo je prvi pokušaj da se o tome obavijesti svjetska javnost, jer ako se njemu išta desi, to neće biti nikakva slučajnost već, zatvorsko, odnosno sudsko ubistvo i to mora da se zna.

– Njegov status tamo nije zatvorenički nego zarobljenički, i svakog dana je sve gori. Iznalaze se razni razlozi za disciplinsko kažnjavanje, kršenje kućnog reda, a jedan od najparadoksalnijih je taj da su neki mediji citirali političke stavove Radovana Karadžića – ističe Petronijević.

Iz kratkog Karadžićevog poziva porodici, kako se navodi u pismu, saznalo se da je izložen i psihičkom maltretiranju zatvorskih službenika, kao i ponižavanju svake vrste – on ne uzima hranu i vrlo je moguće da je otpočeo štrajk glađu.

Porodica ga još nije posjetila zbog komplikovane procedure dobijanja viza, prevoza i ogromnih troškova za svega dva sata posjete mjesečno, stoji u pismu Guteresu.

Srpski član Predsjedništva BiH Milorad Dodik zatražio je od predsjednika Međunarodnog rezidualnog mehanizma za krivične sudove Grasiele Gati Santana da u okviru svojih nadležnosti interveniše kod Vlade Velike Britanije da odmah preduzmu potrebne mjere da se zaustavi zatvorski teror nad Radovanom Karadžićem.

– Na osnovu direktnog uvida i razgovora sa Radovanom Karadžićem, jedina razumna odluka trebalo bi da bude da Mehanizam revidira svoju prethodnu odluku o njegovom smještaju u zatvor na ostrvu Vajt i uputi ga u neki od zatvora u Evropi, gdje se neće kršiti osnovna ljudska prava – naveo je Dodik.

U Apelu srpskih intelektualaca navode se sve akcije pravosudnih vlasti u Britaniji kojima se ignorišu međunarodni standardi i konvencije kada je u pitanju tretman zatvorenih osoba.

– Mi zahtijevamo da Karadžić bude iščupan iz ruku Velike Britanije, da na osnovu Mandelinog zakona služi zatvorsku kaznu na najbližoj mogućoj tački svojoj zemlji i da odnos prema njemu bude u najmanju ruku dostojanstven i pošten – kaže jedan od potpisnika istoričar Miloš Ković.

Pismo, kao i prateći apel, potpisuje 120 srpskih javnih ličnosti i intelektualaca, među njima su akademici, profesori, pisci, istoričari, umjetnici, kao i diplomate.

Tekst sa zahtjevima potpisnika upućen je ambasadama zapadnih zemalja, EU i SAD u Beogradu, a poslat je i na adrese Ruske Federacije, Kine, Indije, Indonezije, Egipta, Libije, Alžira, Gane, Brazila, Argentine, Kube, Palestine i Izraela.

(Izvor: RTRS)