Dogodilo se na današnji dan, 7. oktobar

 

1571. – Španska i mletačka mornarica kod Lepanta u jugozapadnoj Grčkoj potukle tursku flotu. U bici poslije koje Otomansko carstvo nikad nije bilo velika pomorska sila najmanje 25.000 Turaka je poginulo, a potopljeno je 80 turskih brodova.

1813. – Padom Beograda u turske ruke ugušen Prvi srpski ustanak i Turci su uspostavili upravni aparat i organizaciju kakva je postojala prije izbijanja ustanka 1804. To je uključivalo sve ranije namete, ali i pojačanu represiju, što je 1815. izazvalo Drugi srpski ustanak, poslije kojeg su Turci ubrzano gubili pozicije u Srbiji.

1849. – Umro američki pisac Edgar Alan Po, čiju poeziju karakterišu duboka sjeta i tuga i zvučnost i muzikalnost katkad čudesno onomatopejskih stihova. Tvorac je kratke pripovijetke strave iz koje je nastala moderna kriminalistička i detektivska priča. Djela: poezija „Gavran“, „Anabel Li“, „Pobjednik crv“, „Zvona“, „Pjesme“; proza „Crna mačka“, „Priče tajanstva i mašte“, „Avanture Gordona Pima“, „Filozofija kompozicije“.

1860. – Otomansko carstvo beratom priznalo Mihaila Obrenovića za kneza Srbije.

1885. – Rođen danski stručnjak za atomsku fiziku Nils Henrik David Bor, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1922, koji je postavio teoriju strukture atoma, objasnio svjetlosne spektre atoma vodonika i u Drugom svjetskom ratu učestvovao u SAD u istraživanjima koja su prethodila izradi atomske bombe. Njegovim imenom nazvani su mnogi pojmovi u atomskoj fizici – „Borove orbite“, „Borova teorija“, „Borovi uslovi frekvencije“, „Borov princip komplementarnosti“, „Borov magneton“.

1914. – Rođen srpski pisac Mihailo Lalić, član Srpske akademije nauka i umjetnosti. U Drugom svjetskom ratu je interniran u Grčku, ali je prebjegao grčkim partizanima i bio politički komesar Jugoslovenskog bataljona. Djela: romani „Svadba“, „Zlo proljeće“, „Lelejska gora“, „Hajka“, „Raskid“, „Pramen tame“, „Zatočenici“, „Ratna sreća“, „Dokle gora zazeleni“, „Gledajući dolje na drumove“, pripovijetke „Na mjesečini“, „Izvidnica“, „Prvi snijeg“, „Gosti“, „Posljednje brdo“.

1919. – Osnovana holandska avionska kompanija KLM, najstariji postojeći vazdušni prevoznik u svijetu.

1931. – Rođen južnoafrički nadbiskup Dezmond Tutu, borac protiv aparthejda, dobitnik Nobelove nagrade za mir 1984. On je prvi crnac koji je postao duhovni vođa anglikanaca u Južnoj Africi.

1935. – Društvo naroda označilo fašističku Italiju kao agresora u Abisiniji /Etiopija/.

1940. – Nacistička Njemačka u Drugom svjetskom ratu okupirala Rumuniju i dokopala se strateški važnih naftnih polja.

1949. – Proglašena Njemačka Demokratska Republika s predsjednikom Vilhelmom Pikom i premijerom Otom Grotevolom, čime je Njemačka podijeljena na dvije države. Tome je prethodilo proglašenje Savezne Republike Njemačke 21. septembra 1949.

1953. – Umrla srpska spisateljica i klasični filolog Anica Savić-Rebac, profesor Univerziteta u Beogradu. Djela: „Problemi antičke estetike“, „Antička demokratija i socijalni problemi“, „Problemi predplatonske erotologije“, prevod i komentar spjeva Tita Lukrecija Kara „O prirodi stvari“, mnoštvo prevoda na engleski (naročito Petra Drugog Petrovića Njegoša), njemački, francuski i italijanski jezik.

1959. – Sovjetski vasionski brod „Luna 3“ prvi fotografisao tamnu stranu Mjeseca.

1959. – Umro američki operski pjevač i filmski glumac italijanskog porijekla Mario Lanca, koji je ostvario niz nezaboravnih operskih uloga. Snimao je i filmove, uključujući film „Veliki Karuzo“.

1981. – Potpredsjednik Egipta Hosni Mubarak postao vršilac dužnosti šefa države dan pošto su islamski teroristi ubili egipatskog predsjednika Anvara el Sadata.

1985. – Palestinski teroristi u Mediteranu oteli italijanski putnički brod „Akile Lauro“ sa oko 440 ljudi i zaprijetili da će ga eksplozijom uništiti ukoliko Izrael ne oslobodi iz zatvora 50 Palestinaca.

1989. – Kongres Mađarske socijalističke radničke partije ukinuo partiju koja je vladala 33 godine i umjesto nje formirao Socijalističku partiju Mađarske.

1992. – Savjet bezbjednosti UN osnovao Komisiju za ispitivanje ratnih zločina u prethodnoj Jugoslaviji.

1996. – Švajcarac Rolf Cinkernagel i Australijanac Peter Doerti dobitnici su Nobelove nagrade za medicinu. Ovo visoko priznanje dr Cinkernagel i dr Doerti su dobili za otkriće načina na koji imuloški sistem prepoznaje virus zaražene ćelije.

2000. – Predsjednik SR Jugoslavije Vojislav Koštunica na zajedničkoj sjednici oba vijeća Savezne skupštine položio je zakletvu kao novi šef jugoslovenske države.

2004. – Nobelova nagrada za književnost 2004. godine dodijeljena Austrijanki Elfridi Jelinek.

2006. – Manastir Žiča obilježio osam vijekova postojanja.

(Agencije)

Na fotografiji: Mihailo Lalić