Vlaseničani suncem mjere vrijeme

Vlaseničani koji prolaze pored zgrade Opštine Vlasenica sada neće morati pitati za vrijeme – dovoljno će biti da podignu pogled ka južnom zidu najstarije i najvažnije vlaseničke zgrade i da vide šta “kaže” časovnik. A ovaj zidni sat, kojim se ne može pohvaliti mnogo gradova na ovim prostorima, je sve, samo ne običan.

  – Zgradu opštinske uprave, ali i naš grad, od danas krasi sunčani sat. To je sat koji funkcioniše bez baterija, bez električne energije, uz pomoć sunca i sjene, a pokazuje tačno vrijeme. Iznad sata ispisan je naziv grada, a ispod geografske koordinate: geografske širina i dužina i nadmorska visina. Vjerujem da će ovo mjesto biti atrakcija za sve putnike-namjernike, ali i za sve naše sugrađane, i mjesto koje će rado posjećivati, barem zbog fotografisanja – ističe Željko Damljanović, šef Odsjeka za razvoj u Opštinskoj upravi.

Da bi postavio ovaj rijetki sat, iz Beograda je stigao dr Milutin Tadić, profesor na Geografskom fakultetu.

 – To je jednostavna i stara sprava koja se sastoji od šipke koju treba orijentisati tako da je paralelna zemljinoj rotacionoj osi i, praktično, tu šipku podmetnemo suncu i ono se, tokom dana, prividno okreće oko te šipke, a sjenka prati, reprodukuje hod sunca. Izračunata je polukružna skala tako da će sjenka svojim pravcem pokazivati vrijeme. Sjenka pokazuje tzv. pravo sunčevo vrijeme koje se od svakodnevnog, tokom godine, razlikuje plus-minus 16 minuta. U ljetnjoj polovini godine, kada se najčešće gleda na sunčani časovnik, to je plus-minus šest minuta. Za svaki dan postoji razlika koja se zove vremensko izjednačenje. Opština je dobila tablicu i znaće svaki dan tu razliku – objašnjava profesor Tadić.

On dodaje da će ovaj sat imati nekoliko funkcija. Biće to časovnik, ukras i nastavno učilo.

 – Vlasenica je poznata po odličnim rezultatima geografa, koji na geografska takmičenja dolaze veoma dobro pripremljeni, a ovaj sat će mnogim predavačima moći poslužiti i kao nastavno sredstvo. Nastavnik ili učitelj ovdje treba da dođe sa svojim đacima, da održi čas i da im približi različite prirodne pojave – objašnjava redovni profesor Geografskog fakulteta u Beogradu.

Inicijator postavljanja ovog jedinstvenog sata bio je Vlaseničanin dr Vidomir Obradović.

 – Profesor Tadić je širom Srbije poznat po postavljanju sunčanih satova, a neke od njih je postavio na Svetoj Gori, na manastirima i različitim značajnim objektima u Srbiji. Obzirom da s njim imam odličnu naučnu saradnju, došli smo na ideju da jedan bude postavljen i u Vlasenici. Načelnik Kraljević je našu ideju odmah podržao. Obzirom da mi pretendujemo da turizam bude jedna od nosivih privrednih grana, sigurno je da će i ovaj sat biti jedan od turističkih potencijala – smatra dr Obradović, profesor na Prirodno-matematičkom fakultetu u Banjoj Luci.

Vlasenica je prva opština u Srpskoj u kojoj je postavljen zidni sunčani časovnik i čiji će stanovnici vrijeme moći mjeriti po sunčevom hodu.

(T. Golijanin)