Dogodilo se na današnji datum, 30. jun

ZANIMLJIVOSTI

Dogodilo se na današnji datum, 30. jun

1876. – Srbija i Crna Gora objavile rat Otomanskom carstvu, jer nisu mogle da ostanu ravnodušne kada je neodrživo stanje pod Turcima izazvalo ustanak u Hercegovini, Bosni, Raškoj oblasti i Polimlju. Smatralo se da će ulazak Srbije u rat biti uvod u opšti ustanak na Balkanu, ali se to nije dogodilo, jer je na intervenciju velikih sila rat završen, a na Berlinskom kongresu 1878. i Srbija i Crna Gora su međunarodno priznate kao nezavisne države.

1893. – Rođen njemački komunistički vođa Valter Ulbriht koji je pred nacistima izbjegao iz zemlje, ali se poslije Drugog svjetskog rata vratio i 1950. postao prvi sekratar vladajuće Jedinstvene radničke partije Njemačke (komunisti) u novostvorenoj državi Istočnoj Njemačkoj. U Prvom svjetskom ratu osuđivan je zbog komunističke propagande u vojsci, poslije čega je kao pripadnik revolucionalne organizacije “Spartak” 1919. učestvovao u stvaranju Komunističke partije Njemačke. Član Rajhstaga postao je 1928. iz kojeg je isključen 1930. i osuđen na dvije godine robije zbog “veleizdaje”. U emigraciji u Moskvi je 1934. postao sekretar KP NJemačke, a od 1936. do 1938. bio je politički komesar u Štabu međunarodnih brigada u Španiji. Od 1960. do 1971. bio je na čelu Državnog savjeta Istočne NJemačke, a potom do smrti 1973. predsjednik vladajuće partije.

1908. – U istočni Sibir pao je meteor, izazvavši džinovsku eksploziju i zemljotres koji se osjetio i u centralnoj Evropi.

1913. – Iznenadnim noćnim napadom bugarske Četvrte i Pete armije na srpske položaje, čime je izazvan Drugi balkanski rat, počela je Bregalnička bitka, okončana 9. jula 1913. potpunim slomom Bugara. Poslije ogorčenih borbi na Ovčem polju, Prva i Treća srpska armija i Crnogorska divizija su u protivnapadu potisle Bugare preko rijeke Bregalnice i probile njihov front na Rajčanskom ridu. Srpski gubici iznosili su oko 16 600 ljudi, a bugarski više od 20.000. Na napad protiv dotadašnjeg saveznika u borbi protiv Otomanskog carstva koje su zajedno protjerali s Balkana, Bugarsku su podstakli NJemačka i Austro-Ugarska, jer Berlinu i Beču nisu bili u interesu jačanje Srbije i sloga balkanskih država. U rat na strani Srbije uključile su se Grčka i Rumunija. Poslije poraza Bugarska je kapitulirala, a mirovnim ugovorom u Bukureštu 10. avgusta 1913. utvrđene su nove granice između balkanskih država.

1930. – Velika Britanija priznala nezavisnost Iraka. Ugovorom u San Remu 1920. Turska je poslije Prvog svjetskog rata bila prinuđena da se odrekne uprave nad Irakom, koji je Društvo naroda kao mandatnu teritoriju povjerilo na upravu Londonu.

1934. – U krvavom obračunu sa bliskim saradicima, poznatom kao “Noć dugih noževa”, Adolf Hitler je pod optužbom za zavjeru likvidirao komandanta “jurišnih odreda”(SA) Ernsta Rena i jednog od najviših nacističkih vođa Gregora Štrasera. Te noći je ubijeno ili uhapšeno i stotine drugih političkih i vojnih ličnosti, najviše oficira SA, a nacisti su iskoristili priliku da ubiju i Hitlerovog suparnika, bivšeg njemačkog kancelara generala Kurta fon Šlajhera.

1948. – Jugoslovenska štampa objavila Rezoluciju Informacionog biroa komunističkih i radničkih partija o stanju u Komunističkoj partiji Jugoslaviji i izjavu Centralnog komitita KPJ povodom Rezolucije. Donošenju Rezolucije dva dana prije toga u Bukureštu, bez prisustva predstavnika KPJ, na sjednici Informbiroa čiji je član KPJ od osnivanja u septembru 1947, prethodila je višemjesečna prepiska rukovodstva sovjetske i jugoslovenske partije. Poslije objavljivanja Rezolucije prekinute su političke, diplomatske, ekonomske i kulturne veze SSSR-a i ostalih istočnoevropskih zemalja s Jugoslavijom. Time je uvedena blokada i počela velika kampanja protiv jugoslovenskog rukovodstva, koja je trajala do 1955. i posjete Beogradu šefova sovjetske partije i vlade Nikite Sergejeviča Hruščova i Nikolaja Aleksandroviča Bulganjina.

1960. – Belgija priznala nezavisnost afričke kolonije Kongo, za čijeg je prvog predsjednika izabran DŽozef Kasavubu, a za premijera Patris Lumumba, vođa borbe za nezavisnost. Nezavisni put Lumumbe ubrzo je izazvao intervenciju i krvav građanski rat, u kojem je sam bio prva žrtva.

1995. – Muslimanska vlada u Sarajevu prekinula kontakte sa specijalnim izaslanikom UN Jasušijem Akašijem, optuživši ga za pristrasnost prema Srbima.

1996.- Predsjednik Republike Srpske Radovan Karadžić prenio ovlaštenja na potpredsjednika Biljanu Plavšić, ali je formalno zadržao položaj šefa države.

1997. – Hong Kong poslije 156 godina britanske kolonijalne uprave ponovo postao sastavni dio Kine.

1999. – Bošnjački član Predsjedništva BiH Alija Izetbegović i hrvatski predsjednik Franjo Tuđman potpisali u Sarajevu Sporazum o granici između dvije zemlje.

1999. – Visoki predstavnik u BiH Karlos Vestendorp donio odluke o ličnim kartama, ponovnom povezivanju prijeratnih pretplatnika u telefonsku mrežu BiH i Zakon o administrativnim taksama BiH.

2004. – Visoki predstavnik u BiH Pedi Ešdaun smijenio sa funkcija predsjednika Narodne skupštine Republike Srpske Dragana Kalinića i ministra unutrašnjih poslova Zorana Đerića, kao i još 57 državnih i političkih funkcionera, direktora preduzeća i administrativnih službenika, među kojim 49 funkcionera SDS-a. Na “crnu listu” dodao još 13 imena osumnjičenih za podršku optuženima za ratne zločine, zamrznuo bankovne račune za tri lica i 60 opštinskih odbora SDS-a.

infobirac.net