Rimski kamenolom u Dardaganima kod Zvornika jedan od najbolje sačuvanih u Evropi

REGIJA BIRAČ REGION ZVORNIK

Rimski kamenolom u Dardaganima kod Zvornika jedan od najbolje sačuvanih u Evropi

Sarkofazi klesani u plafonima

Kao važna raskrsnica puteva sa zapada na istok i obrnuto Zvornik je uvijek bio na meti osvajačima koji su iza sebe ostavljali brojne spomenike materijalne kulture. Jedan od takvih je i rimski podzemni kamenolom u Dardaganima, odnosno Ceru, kod Zvornika.

 

 

Najveći rimski kamenolom na Balkanu

Ovo vrijedno arheološko nalazište sastoji od podzemnog kamenoloma iz perioda od 1. do 5. vijeka nove ere, kao i dva površinska kopa i bio je najveći rimski kamenolom na Balkanu.

Lokalitet su 2009. godine dodatno istražili slovenački areheolozi, sa profesorom Mirkom Babićem iz Bijeljine. Oni su tada otkrili da je kamen iz ovog kamenoloma vožen Drinom i Savom do Sirmiuma, odnosno Sremske Mitrovice, ali i drugih rimskih gradova.

Još jedan površinski kop

U naselju Cer postoji još jedan površinski kop na kome su vidljivi ostaci iskopavanja, uglavnom sarkofaga. On se nalazi poslije kopa u Dardaganima, takođe u Ceru, uz regionalni put Zvornik – Sapna.

Rimski kamenolom Dardagani je, zapravo, veliki kompleks sa pećinom gdje su galerije, kojih ima desetak, duge stotinama metara i gdje su vidljivi brojni ostaci rimskih radova. To je izuzetno atraktivno mjesto jer sarkofazi vise sa stropova pećine, odnosno oni su obrađivani na plafonu pećine, potom sječeni sa strana i onda odvajani od stropova te uz pomoć drvenih greda spuštani na pod pećine. Tek potom je slijedilo klesanje u unutrašnjosti sarkofaga.

Ovo arheološko nalazište moglo bi da ima veliki značaj za ukupnu kulturnu ponudu Zvornika, ali i Republike Srpske. Za sada je moguća posjeta samo površinskom kopu, dok kamenolom nije uređen za posjete turista.

Jedini dokumentovani kamenolom

Prema podacima arheologa ovo je jedini kamenolom na ovim prostorima koji je dokumentovan. Tek poslije njegovog prezentovanja u Španiji, prije nekoliko godina, saznalo se da je ovo najočuvaniji rudnik iz rimskog perioda u Evropi.

Z.Kuljić